Fot. topPROJECT
| |
|
|
|
Odpady w działalności gospodarczej
CZĘŚĆ I
Paweł Mitura
Śmieci, nieużyteczne elementy, przedmioty, odpady - to już nie tylko puste nazwy, to poważny problem. Szybki przyrost ich ilości stanowi poważne zagrożenie dla środowiska, o którym tak często zapominamy. Nie każdy wie, że aby walczyć z tym okrutnym wrogiem, którego sami jesteśmy "producentami", stworzono szereg przepisów, norm i rozporządzeń. Niewielu ludzi uświadamia sobie, niestety, że spoczywają na nich ogromne i poważne obowiązki, których niedotrzymanie wiąże się z karami, a to czasem może nas solidnie i dotkliwie szarpnąć po kieszeni.
Największe obowiązki spoczywają na podmiotach gospodarczych, na których głównie się skupimy. Na początek należy wyjaśnić pojęcie "odpadu". Posłużymy się definicjami zaczerpniętymi z Ustawy z dnia 27 kwietnia, 2001r. - Dz.U. Nr 62, poz. 628:
Odpady - oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany.
Odpady niebezpieczne - są to odpady:
1) należące do kategorii lub rodzajów odpadów określonych na liście A załącznika nr 2 do ustawy oraz posiadające co najmniej jedną z właściwości wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy, lub
2) należące do kategorii lub rodzajów odpadów określonych na liście B załącznika 2 do ustawy i zawierające którykolwiek ze składników wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy oraz posiadające co najmniej jedną z właściwości wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy.
Jak widać, zarówno pierwsza, jak i druga definicja, są dla laika nieco toporne i niezrozumiałe, dlatego, aby móc precyzyjniej określić pojęcia zawarte w w/w ustawie, należy się w takową zaopatrzyć. Dobrym i skutecznym źródłem jest, oczywiście, Internet. Polecam stronę sejmową, gdzie wszystkie akty prawne są aktualizowane na bieżąco: www.isip.sejm.gov.pl lub www.abc.com.pl. Korzystając z tych stron, możemy przekopiować cały potrzebny nam tekst, wydrukować lub zapisać w odpowiedniej dla nas formie.
Kolejne pojęcia, z którymi powinniśmy się zapoznać, są już bardziej czytelne:
odpady komunalne - to odpady powstające w gospodarstwach domowych, a także odpady nie zawierające odpadów niebezpiecznych, pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych;
odpady medyczne - to odpady powstające w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz prowadzeniem badań i doświadczeń naukowych w zakresie medycyny;
odpady obojętne - to odpady, które nie ulegają istotnym przemianom fizycznym, chemicznym lub biologicznym; są nierozpuszczalne, nie wchodzą w reakcje fizyczne ani chemiczne, nie powodują zanieczyszczenia środowiska lub zagrożenia dla ludzi, nie ulegają biodegradacji i nie wpływają niekorzystnie na materię, z którą się kontaktują; ogólna zawartość zanieczyszczeń w tych odpadach oraz zdolność do ich wymywania, a także negatywne oddziaływanie na środowisko odcieku muszą być nieznaczne, a w szczególności nie powinny stanowić zagrożenia dla jakości wód powierzchniowych, wód podziemnych, gleby i ziemi;
odpady ulegające biodegradacji - to odpady, które ulegają rozkładowi tlenowemu lub beztlenowemu przy udziale mikroorganizmów;
odpady weterynaryjne - to odpady powstające w związku z badaniem, leczeniem zwierząt lub świadczeniem usług weterynaryjnych, a także w związku z prowadzeniem badań naukowych i doświadczeń na zwierzętach;
odpady z wypadków - to odpady powstające podczas prowadzenia akcji ratowniczej lub gaśniczej, z wyłączeniem odpadów powstałych w wyniku poważnej awarii lub poważnej awarii przemysłowej.
Każdy przedsiębiorca powinien zaznajomić się nie tylko z klasyfikacją odpadów, ale i innymi, niezbędnymi definicjami, dotyczącymi działalności gospodarczej, takimi jak:
gospodarowanie odpadami - to zbieranie, transport, odzysk i unieszkodliwianie odpadów, w tym również nadzór nad takimi działaniami oraz nad miejscami unieszkodliwiania odpadów;
zbieranie odpadów - to każde działanie, w szczególności umieszczanie w pojemnikach, segregowanie i magazynowanie odpadów, które ma na celu przygotowanie ich do transportu
do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania;
odzysk odpadów - to wszelkie działania, nie stwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania, określone w załączniku nr 5 do ustawy;
recykling odpadów - to odzysk, który polega na powtórnym przetwarzaniu substancji lub materiałów zawartych w odpadach w procesie produkcyjnym w celu uzyskania substancji lub materiału o przeznaczeniu pierwotnym lub o innym przeznaczeniu, w tym też recykling organiczny, z wyjątkiem odzysku energii;
unieszkodliwianie odpadów - to poddanie odpadów procesom przekształceń biologicznych, fizycznych lub chemicznych określonym w załączniku nr 6 do ustawy w celu doprowadzenia ich do stanu, który nie stwarza zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub środowiska;
magazynowanie odpadów - to czasowe przetrzymywanie lub gromadzenie odpadów przed ich transportem, odzyskiem lub unieszkodliwianiem;
posiadacz odpadów - to każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów,
inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna, a także prowadzący działalność w zakresie zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości;
wytwórca odpadów - to każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów oraz każdy, kto przeprowadza wstępne przetwarzanie, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba, że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.
Pragnę zwrócić uwagę szczególnie na ostatnie stwierdzenie. Warto zadbać, aby odpowiedni zapis znalazł się w umowie dotyczącej usług budowlanych. Firmy budowlane bowiem często nie wiedzą, że ustawa o odpadach nakłada na nie odpowiedzialność za odpady i próbują umyć ręce.
Kolejny punkt, który chciałbym w tym artykule poruszyć, to kategorie odpadów.
Uwaga! Nieaktualne rozporządzenie Ministra Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa
z dnia 24 grudnia 1997r. w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz.U. Nr 162, poz. 1135), bywa czasami mylone z aktualnie obowiązującym katalogiem odpadów.
Kategorie odpadów:
- Pozostałości z produkcji lub konsumpcji, niewymienione w pozostałych kategoriach.
- Produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym.
- Produkty, których termin przydatności do właściwego użycia upłynął.
- Substancje lub przedmioty, które zostały rozlane, rozsypane, zgubione lub takie, które uległy innemu zdarzeniu losowemu, w tym zanieczyszczone wskutek wypadku lub powstałe wskutek prowadzenia akcji ratowniczej.
- Substancje lub przedmioty zanieczyszczone lub zabrudzone w wyniku planowanych działań (np. pozostałości z czyszczenia, materiały z opakowań - odpady opakowaniowe, pojemniki itp.).
- Przedmioty lub ich części nienadające się do użytku (np. usunięte baterie, zużyte katalizatory itp.).
- Substancje, które nie spełniają już należycie swojej funkcji (np. zanieczyszczone kwasy, zanieczyszczone rozpuszczalniki, zużyte sole hartownicze itp.).
- Pozostałości z procesów przemysłowych (np. żużle, pozostałości podestylacyjne itp.).
- Pozostałości z procesów usuwania zanieczyszczeń (np. osady ściekowe, szlamy z płuczek, pyły z filtrów, zużyte filtry itp.).
- Pozostałości z obróbki skrawaniem lub wykańczaniem (np. wióry, zgary itp.).
- Pozostałości z wydobywania lub przetwarzania surowców (np. pozostałości górnicze itp.).
- Podrobione lub zafałszowane substancje lub przedmioty (np. oleje zanieczyszczone PCB itp.).
- Wszelkie substancje lub przedmioty, których użycie zostało prawnie zakazane (np. PCB itp.).
- Substancje lub przedmioty, dla których posiadacz nie znajduje już dalszego zastosowania (np. odpady z rolnictwa, gospodarstw domowych, odpady biurowe, z placówek handlowych, sklepów itp.).
- Zanieczyszczone substancje powstające podczas rekultywacji gleby i ziemi.
- Wszelkie substancje lub przedmioty, które nie zostały uwzględnione w powyższych kategoriach (np. z działalności usługowej, remontowej).
W nawiązaniu do powyższej klasyfikacji odpadów oraz załączników nr 1,2,3 i 4 do ustawy o odpadach, Minister Środowiska określił w drodze rozporządzenia z dnia 27 września 2001r. (Dz.U. Nr 112, poz. 1206): katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje oraz warunki, w których uznaje się, że odpady wymienione na liście odpadów niebezpiecznych nie posiadają właściwości lub składników i właściwości powodujących, że odpady te stanowią odpady niebezpieczne, a także sposób ustalania spełnienia tych warunków.
W kolejnych numerach pisma przedstawimy obowiązki przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami.
Paweł Mitura
EKO Spółka Jawna
Rybnik-Śródmieście, 44-200, ul. Kościuszki 45A
tel. 032 42 23 673
warto zajrzeć:
www.eko.rybnik.pl
|
|
Księga wieczysta
