|
|
|
Spory w sprzedaży konsumenckiej
Lucjan Wroński
Coraz częściej zdarza mi się prowadzić przed sądami sprawy dotyczące sporów związanych ze stosowaniem ustawy o sprzedaży konsumenckiej. Ustawę stosuje się do dokonywanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedaży rzeczy ruchomej osobie fizycznej, która nabywa tę rzecz w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą (tzw. towar konsumpcyjny).
Ustawa ta reguluje uprawnienia i obowiązki sprzedawcy i kupującego w sposób nieco odmienny niż kodeks cywilny. Do sprzedaży konsumenckiej nie stosuje się przepisów art. 556-581 kodeksu cywilnego, tj. przepisów o rękojmi za wady oraz o gwarancji jakości. Oczywiście, nie oznacza to, że kupującemu nie przysługują uprawnienia podobne do rękojmi i gwarancji określonych w kodeksie cywilnym. Wręcz przeciwnie. Konsument jest w dużej mierze stroną uprzywilejowaną i jego uprawnienia określone w ustawie o sprzedaży konsumenckiej są szersze niż te ustalone w kodeksie cywilnym. Sprzedaż towarów używanych jest objęta takimi samymi zasadami, jak towary fabryczne nowe. Ustawy nie stosuje się jedynie do sprzedaży energii elektrycznej, jak również do gazu i wody, chyba że są sprzedawane w ograniczonej ilości lub w określonej objętości (np. w butlach) oraz do sprzedaży egzekucyjnej, a także dokonywanej w postępowaniu upadłościowym albo innym postępowaniu sądowym.
Przede wszystkim sprzedawca jest obowiązany udzielić kupującemu jasnych, zrozumiałych
i niewprowadzających w błąd informacji, wystarczających do prawidłowego i pełnego korzystania ze sprzedanego towaru konsumpcyjnego. W szczególności należy podać: nazwę towaru, określenie producenta lub importera, znak zgodności wymagany przez odrębne przepisy, informacje o dopuszczeniu do obrotu w Rzeczypospolitej Polskiej oraz, stosownie do rodzaju towaru, określenie jego energochłonności, a także inne dane wskazane w odrębnych przepisach. Te informacje o towarze powinny znajdować się na towarze konsumpcyjnym lub być z nim trwale połączone, w przypadku, gdy towar jest sprzedawany w opakowaniu jednostkowym lub w zestawie. W pozostałych przypadkach (gdy towar sprzedawany jest bez opakowania) sprzedawca jest obowiązany umieścić w miejscu sprzedaży towaru informację, która może zostać ograniczona do nazwy towaru i jego głównej cechy użytkowej oraz wskazania producenta lub importera.
Sprzedawca jest obowiązany zapewnić w miejscu sprzedaży odpowiednie warunki umożliwiające dokonanie wyboru towaru konsumpcyjnego i sprawdzenie jego jakości, kompletności oraz funkcjonowania głównych mechanizmów i podstawowych podzespołów. Na żądanie kupującego sprzedawca jest obowiązany wyjaśnić znaczenie poszczególnych postanowień umowy. Sprzedawca jest obowiązany wydać kupującemu wraz z towarem konsumpcyjnym wszystkie elementy jego wyposażenia oraz instrukcje obsługi, konserwacji i inne wymagane dokumenty, które powinny być sporządzone w języku polskim lub, o ile rodzaj informacji na to pozwala, w powszechnie zrozumiałej formie graficznej. Istotne jest, że oznaczenia towaru i inne zapewnienia przedstawiane w reklamach i ogłoszeniach traktowane są na równi z zapewnieniem o właściwościach rzeczy.
Sprzedawca odpowiada wobec kupującego, jeżeli towar konsumpcyjny w chwili jego wydania jest niezgodny z umową sprzedaży. Niezgodność z umową występuje, gdy towar nie ma takich właściwości, o jakich zapewnił kupującego sprzedawca. Przykładowo, w przypadku sprzedaży samochodu używanego, zapewnienie, że jest on bezwypadkowy w sytuacji, gdy nie polega to na prawdzie, będziemy mieli do czynienia z niezgodnością towaru z umową. Za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową uważa się również nieprawidłowość w jego zamontowaniu i uruchomieniu, jeżeli czynności te zostały wykonane w ramach umowy sprzedaży przez sprzedawcę lub przez osobę, za którą ponosi on odpowiedzialność, albo przez kupującego według instrukcji otrzymanej przy sprzedaży. Tak więc jeżeli pralka czy piec zamontowany nieprawidłowo przez sprzedawcę lub jego serwis ulegnie awarii w związku z tym montażem, to odpowiedzialność za uszkodzenie tych urządzeń ponosi sprzedawca.
W jednej ze spraw, w której reprezentowałem pozwanego, działającego jako profesjonalny podmiot zajmujący się sprzedażą samochodów używanych, jego przeciwnik, będący konsumentem, domagał się zwrotu kwoty 50.000 zł którą zapłacił za samochód. Stan faktyczny był następujący. Sprzedawca w umowie sprzedaży ani w fakturze nie wpisał, że samochód był wcześniej poważnie uszkodzony a następnie naprawiony. Jednakże do umowy dołączył kserokopię faktury na zakup tego samochodu, z której wynikało iż jest to samochód wypadkowy. Podkreślić należy, iż samochód ten sprzedany był powodowi już po obniżonej cenie (w stosunku do ceny rynkowej) - uwzględniający stan techniczny samochodu w chwili sprzedaży. Skoro sprzedawca dostarczył dokumenty o wcześniejszych uszkodzeniach pojazdu, to oznacza, że rzetelnie przedstawił ofertę sprzedaży samochodu, a tym samym zarzut, że działał na szkodę powoda przez zatajenie stanu technicznego był nieprawdziwy. W związku z powyższym chybiony był argument powoda, jakoby samochód w chwili jego wydania był niezgodny z umową. Nie można mówić o odpowiedzialności pozwanego za niezgodność towaru (samochodu) z umową (z tytułu wad technicznych powstałych wcześniej) w przypadku, gdy przedmiotem umowy była sprzedaż samochodu uprzednio uszkodzonego, o czym powód, zawierając umowę, wiedział. Sprzedawca nie odpowiada bowiem za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową, gdy kupujący o tej niezgodności wiedział lub, oceniając rozsądnie, powinien był wiedzieć.
Zgodnie z ustawą, jeżeli towar konsumpcyjny jest niezgodny z umową, kupujący może żądać doprowadzenia go do stanu zgodnego z umową przez nieodpłatną naprawę albo wymianę na nowy. Gdyby naprawa albo wymiana były niemożliwe lub wymagały nadmiernych kosztów, ma on prawo domagać się stosownego obniżenia ceny, albo odstąpić od umowy i żądać zwrotu zapłaconej ceny. Nieodpłatność naprawy i wymiany oznacza, że sprzedawca ma również obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez kupującego, w szczególności kosztów demontażu, dostarczenia, robocizny, materiałów oraz ponownego zamontowania i uruchomienia. Bardzo istotny jest przepis art. 8 ust. 3 ustawy określający, że jeżeli sprzedawca, który otrzymał od kupującego żądanie naprawy lub wymiany towaru, nie ustosunkował się do tego żądania w terminie 14 dni, uważa się, że uznał je za uzasadnione. Sprzedawca nie odpowiadając w terminie na takie żądanie zamyka sobie praktycznie drogę negowania wad towaru (niezgodności z umową).
Kupujący traci uprawnienia żądania naprawy lub wymiany towaru, jeżeli przed upływem dwóch miesięcy od stwierdzenia niezgodności towaru z umową nie zawiadomi o tym sprzedawcy. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie zawiadomienia przed jego upływem.
W przypadku towarów żywnościowych ustalono krótsze terminy zawiadomienia, mając na względzie trwałość tych towarów. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 stycznia 2003 r. termin zawiadomienia wynosi 3 dni od dnia otwarcia opakowania w przypadku towaru paczkowanego albo 3 dni od dnia sprzedaży lub otrzymania towaru - w przypadku towaru sprzedawanego luzem, odmierzanego w miejscu zakupu lub dostarczanego do miejsca zamieszkania kupującego. Zawiadomienie o stwierdzeniu niezgodności z umową powinno nastąpić nie później, niż przed upływem daty minimalnej trwałości towaru lub terminu jego przydatności do spożycia. Warunek ten nie odnosi się do towarów, dla których nie została ustalona data minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia.
Sprzedawca odpowiada za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową jedynie w przypadku jej stwierdzenia przed upływem dwóch lat od wydania tego towaru kupującemu. Termin ten jest stosunkowo długi. Rękojmia wynikająca z kodeksu cywilnego trwa przez okres jednego roku. Termin ten biegnie na nowo w razie wymiany towaru. Jeżeli przedmiotem sprzedaży jest rzecz używana, strony mogą ten termin skrócić, jednakże nie poniżej jednego roku. Roszczenia kupującego o naprawę lub wymianę towaru przedawniają się z upływem roku od stwierdzenia przez kupującego niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową. Zawiadomienie sprzedawcy o niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową przerywa bieg przedawnienia. Przedawnienie nie biegnie też w czasie wykonywania naprawy lub wymiany oraz prowadzenia przez strony, nie dłużej jednak niż przez trzy miesiące, rokowań w celu ugodowego załatwienia sprawy.
Ważne jest, że uprawnień konsumenta unormowanych w ustawie nie można wyłączyć ani ograniczyć w drodze umowy. zawartej przed zawiadomieniem sprzedawcy o niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową. Srzedawca może udzielić kupującemu gwarancji. Następuje to bez odrębnej opłaty przez oświadczenie gwaranta, zamieszczone w dokumencie gwarancyjnym lub reklamie. Określa ono obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego w przypadku, gdy właściwość sprzedanego towaru nie odpowiada właściwości wskazanej w tym oświadczeniu.
Lucjan Wroński
Radca prawny
Kancelaria prawna
Wodzisław Śląski, ul. Kubsza 24 B/1
tel. 032 455 64 13
warto zajrzeć:
www.wronski.pl
|
|
Księga wieczysta
