Fot. topPROJECT
| |
|
|
|
Obowiązki w zakresie
gospodarowania odpadami - cz. IV
WYWIAD Z DR INŻ. EWĄ AUGUSTYNIAK-OLPIŃSKĄ
Rozmawiał: Paweł Mitura
Ewa Augustyniak-Olpińska - ekspert Polskiej Izby Ekologii w specjalności Gospodarka Odpadami, wykładowca Politechniki Śląskiej w Gliwicach, biegły z listy Ministra Środowiska i Wojewody Śląskiego w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko.
NA GRUNCIE: Gospodarką odpadami zajmuje się Pani od lat. Odpady, śmieci - to słowa, które zdecydowanie odpychają. Co Panią skłoniło, żeby zająć się właśnie taką tematyką?
Ewa Augustyniak-Olpińska: To prawda, że odpadami zajmuję się już od wielu lat. O tym wyborze zdecydował przypadek. Tak się złożyło, że studiując technologię wody i ścieków na Wydziale Inżynierii Sanitarnej w Politechnice Śląskiej zostałam skierowana na nowo utworzoną specjalizację "Usuwanie i unieszkodliwianie odpadów". I tak zaczęło się moje spotkanie z tą nieznaną wówczas dziedziną. Moja praca zawodowa na uczelni, zarówno dydaktyczna, jak i naukowa, zawsze związana była z odpadami.
Jak ocenia Pani rozwój problematyki utylizacji odpadów?
Oceniać postęp można w kilku kategoriach. Niewątpliwie, w rozwoju technologii i urządzeń oraz możliwości przetwarzania odpadów i bezpiecznego unieszkodliwiania jest on ogromny. Podobnie w technice komunalnej jest on bardzo wyraźny, chociaż, niestety, nie we wszystkich gminach widoczny. Dużo uwagi poświęcają sprawom odpadów publikatory i media, wyraźnie widoczne są działania wielu gmin na rzecz krzewienia wiedzy o odpadach i kultury w postępowaniu z nimi. Im więcej wiedzą na ten temat mieszkańcy gmin i nasze dzieci i młodzież, tym lepiej. Niestety, w wielu przypadkach ich stosunek do problemów odpadowych nie uległ zmianom i jest dalej pogardliwy lub obojętny.
Jak na podstawie doświadczenia i wieloletniej pracy oceniłaby Pani świadomość ekologiczną dzisiejszych przedsiębiorców?
Z przyjemnością mogę stwierdzić, że świadomość ekologiczna dzisiejszych przedsiębiorców jest duża, zwłaszcza w kategorii dużych i średnich przedsiębiorstw. Dowodem na to jest fakt, że świadomość ta przekłada się na działania podejmowane w zakresie wdrażania przedsięwzięć ekologicznych i wprowadzania produktów ekologicznych. Znajduje to co roku wyraz w EKOLAURACH przyznawanych przedsiębiorcom przez POLSKą IZBĘ EKOLOGII w Katowicach. Niestety, jeszcze wielu przedsiębiorców nie przywiązuje do tych spraw należytej wagi.
Czy gospodarka odpadami to duży problem dla przedsiębiorców?
Gospodarka odpadami to ciągle problem wielu przedsiębiorców, w szczególności małych firm, które wobec mnogości przepisów w tym zakresie, zobowiązujących do spełnienia określonych wymogów, po prostu starają się unikać problemów związanych z gospodarką odpadami. Często odpady z prowadzonej działalności trafiają do strumienia odpadów komunalnych.
W stosunku do przedsiębiorców, którzy nie wypełniają obowiązków wynikających z prawa, a także nie prowadzą ewidencji lub prowadzą ją niepoprawnie, będą wyciągane pewne sankcje. Jaki jest ich zakres? Czy spotkała się już Pani z surowymi karami?
Dopóki nie będzie sprawdzane wywiązywanie się przedsiębiorców z przewidzianych prawem obowiązków w zakresie korzystania ze środowiska i wprowadzania w nim zmian, dopóty trudno mówić o wyciąganiu z tego konsekwencji. Duże firmy realizują obowiązki prawne i finansowe z tego tytułu. Coraz więcej średnich i małych firm także to czyni, zwłaszcza wówczas, gdy dotrze do nich na ten temat rzeczowa informacja lub w efekcie kontroli organów ochrony środowiska.
Jaki wpływ na środowisko ma niewypełnianie przez przedsiębiorców podstawowych obowiązków względem gospodarki odpadami?
Brak przede wszystkim rzetelnych informacji o ilości odpadów wytwarzanych w sferze małych przedsiębiorstw, w których powstają przecież także odpady niebezpieczne, co niewątpliwie jest pewnym problemem, zwłaszcza, jeśli chcemy dążyć do kompleksowych rozwiązań w tej dziedzinie. Bezpośredni wpływ na środowisko będą miały te odpady, gdy trafią poprzez strumień odpadów komunalnych do środowiska.
Pewne obowiązki spoczywają również na gminach. Czy radzą sobie one z tą problematyką?
Gminy w ramach swoich kompetencji zobowiązane są tworzyć warunki do prawidłowej gospodarki odpadami na swoim terenie i ustalają pewne reguły gry. Od 1996 roku obowiązki te są jasno określone w przepisach i w kolejnych latach systematycznie uzupełniane i nowelizowane. Znaczenie gminy w zakresie gospodarowania odpadami ciągle wzrasta i myśli się o dalszym rozszerzaniu obszaru władztwa w tym zakresie. To, co będzie się działo w danej gminie w gospodarce odpadami w przeciągu najbliższych kilkunastu lat, jest zapisane w planach gospodarki odpadami, które zostały uchwalone w ubiegłych latach, a obecnie powinno podlegać weryfikacji. Są gminy, które radzą sobie z odpadami wzorowo, niektóre wprowadzają pozytywne zmiany, a niektóre nie realizują selektywnego gromadzenia odpadów, różnie bywa także z organizowaniem punktów zbiórki odpadów niebezpiecznych i przygotowaniem do zbiórki odpadów biodegradowalnych.
Na jaką pomoc i gdzie mogą liczyć przedsiębiorcy w sprawach związanych z odpadami?
Myślę, że każdy potrzebujący informacji powinien ją uzyskać w swojej gminie. Może, oczywiście, śledzić dane udostępniane na stronach internetowych organów ochrony środowiska różnych szczebli zarządzania, lub po prostu sięgać do przepisów. Mnóstwo informacji, a zwłaszcza w zakresie podmiotów realizujących zbieranie, transport, wykorzystanie i unieszkodliwianie odpadów oraz instalacji i obiektów w gospodarce odpadami znaleźć można właśnie w planach gospodarki odpadami dla gmin, powiatów, województwa i kraju. Przez kilka lat prowadziłam spotkania informacyjne dla rzemieślników i małych przedsiębiorców w ramach współpracy z organizacjami rzemieślniczymi naszego regionu.
Czy istnieją jakieś fundusze, dzięki którym przedsiębiorcy mogą poprawić swoją gospodarkę odpadami?
Naturalnie, są takie fundusze w ramach funduszy na ochronę środowiska oraz fundusze strukturalne. Informacje o nich i warunkach pozyskania można uzyskać w Banku Ochrony Środowiska lub Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska.
Czy informacje dotyczące gospodarki odpadami są w jakiś sposób udostępniane i nagłaśniane?
Źródłem podstawowym jest zawsze przepis prawa w danym zakresie. Kolejnymi źródłami są informacje pochodzące od organów i służb ochrony środowiska, nasze publikatory, radio, telewizja i oczywiście, Internet. Ważnym ogniwem w łańcuchu informacji jest realizacja edukacji ekologicznej w szerokim zakresie, a także cyklicznie organizowane akcje, jak na przykład "sprzątanie świata", czyszczenie szlaków górskich i jezior oraz wszelkie działania podejmowane z okazji Dni Ziemi lub zupełnie bez okazji przez szkoły i lokalne środowiska ekologiczne.
Jaką radę dałaby Pani przedsiębiorcom, do których jeszcze nie dotarła informacja o obowiązkach wynikających z przepisów dotyczących odpadów i ich zagospodarowania?
Jest to bardzo mało prawdopodobne, aby w dzisiejszych czasach przedsiębiorca zupełnie nie był zorientowany w tych kwestiach. Raczej należy sądzić, że wynika to z faktu, że większość małych podmiotów gospodarczych nie zna szczegółów legalizacji swojej działalności w zakresie wytwarzania odpadów (oczywiście poza odpadami komunalnymi), albo po prostu zostawia te sprawy "na później". Moją radą dla przedsiębiorców jest praktyczna publikacja na CD pod tytułem: "Obowiązki przedsiębiorcy w zakresie korzystania ze środowiska pozwolenia, opłaty, wzory sprawozdań", którą napisałam w tym roku i wydana została przez Wydawnictwo VERLAG DASHOFER.
Przez wielu z "branży" jest Pani zwana tuzem lub omnibusem. Czy zdobywanie wiedzy w tym zakresie, zaznajomienie się ze zmieniającymi się przepisami i rozwojem techniki gospodarowania odpadami jest naprawdę bardzo trudne?
Nie ukrywam, że ta opinia sprawia mi wielką radość, bo to przecież to wspaniałe, gdy docenia się czyjeś kwalifikacje i pracę. Muszę przyznać, że bycie na bieżąco nie jest wcale łatwe wobec licznych zmian w naszych przepisach dotyczących środowiska, ale jest to konieczne. Zobowiązuje mnie do tego nie tylko wykonywany zawód, ale również uzyskane przed laty uprawnienia biegłego i eksperta POLSKIEJ IZBY EKOLOGII. Podobnie jest z poznawaniem nowoczesnych technologii i wytworów techniki. Myślę, że podstawą ciągłego dążenia do pogłębiania wiedzy jest lubienie swojego zawodu i wykonywanej pracy.
Czy firmy zajmujące się gospodarką odpadami mają przyszłość w Unii Europejskiej?
Wszystko wskazuje na to, że przyszłość firm zajmujących się sferą gospodarki odpadami zapowiada się dobrze w Unii Europejskiej, a zwłaszcza w nowych krajach członkowskich. Jakkolwiek ideą ustawy o odpadach jest minimalizacja ilości odpadów i maksymalizacja wykorzystywania, to odpady są nieodłącznym elementem bytowania i działalności człowieka i będą powstawać. Realizacja tej idei wymaga ciągłego doskonalenia gospodarowania odpadami.
W jaki sposób można polepszyć stan naszego środowiska? Co mogą w tej kwestii zrobić właściciele firm i przedsiębiorcy, a co zwykli obywatele?
Należy propagować ekologiczne formy zachowań, jednocześnie tworząc warunki ich realizacji oraz zachęcać do współdziałania w realizacji przedsięwzięć związanych z prawidłowym gospodarowaniem zasobami środowiska i krajobrazu. W bieżącej działalności przedsiębiorcy powinni przede wszystkim prowadzić działalność z poszanowaniem środowiska i dbałością o otoczenie zakładu. Natomiast obywatele powinni postrzegać każde miejsce pobytu jak własne siedlisko, nie zanieczyszczać wód i ziemi, nie palić odpadów w domowych instalacjach grzewczych, segregować odpady, wydzielać odpady niebezpieczne i bronić drzewa przed bezsensowną wycinką.
Paweł Mitura
EKO Spółka Jawna
Rybnik-Śródmieście, 44-200, ul. Kościuszki 45A
tel. 032 42 23 673
warto zajrzeć:
www.eko.rybnik.pl
|
|
Księga wieczysta
