Arch. UM Rybnik
| |
|
|
|
Mienie zza Buga i nie tylko
Krzysztof Urbańczyk
Było wczesne poniedziałkowe popołudnie. Do drzwi mojej kancelarii ktoś nieśmiało zapukał. Otworzyłem, przed drzwiami stał siwy, starszy mężczyzna, lekko wsparty o lasce.
- Czy można? - zapytał.
- Serdecznie zapraszam, w czym mogę panu pomóc?
- Oj, proszę pana, to długa historia i, jak się dowiedziałem, pan może mi pomóc.
Starszy pan zaczął snuć opowieść o sobie, swojej rodzinie i majątku rodzinnym, gdzieś w powiecie lwowskim. O tym, jak w latach czterdziestych, jako 10-letnie dziecko wraz z rodziną musiał uciekać raz przed jedną, raz przed drugą armią. W rodzinnej miejscowości pozostawić musieli cały majątek.Teraz od wielu lat mieszka w Polsce.
- Proszę pana, ja wiem, że minęło już ponad pięćdziesiąt lat. Mam jednak nadzieję, że uda mi się odzyskać chociażby jakąś część ojcowizny - zakończył mój rozmówca.
- Sprawa jest trudna, ale, na szczęście, nie beznadziejna. Bardzo dużo zależy od tego, jakimi dokumentami pan dysponuje. Przepisy dotyczące odszkodowań za pozostawione na wschodzie majątki regulują przepisy zawarte w Ustawie z dnia 8 lipca 2005 o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej opublikowane w dzienniku Ustaw z 2005 r. nr 169 pozycja 1418.
Od razu mam dla pana dobrą wiadomość. Na pewno nie jest za późno, gdyż wnioski osoby ubiegającej się o potwierdzenie prawa do rekompensaty muszą zostać złożone nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Jest więc jeszcze trochę czasu. Prawo do rekompensaty przysługuje właścicielom czy współwłaścicielom lub ich następcom prawnym. Trzeba jednakże spełnić szereg warunków. Prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi, jeżeli spełnia on łącznie dwa warunki:
1. Był w dniu 01 września 1939 roku obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz z przyczyn związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. był zmuszony opuścić byłe terytorium naszego kraju.
2. Posiada obywatelstwo polskie.
Starszy pan lekko się uśmiechnął i odrzekł:
- To zrozumiałe i oczywiste, nie będę miał problemu, aby to udowodnić.
- To nie wszystko. Prawo do rekompensaty musi być potwierdzone w formie decyzji. Prawo do rekompensaty potwierdza, w drodze decyzji:
1) wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy będącego właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej lub
2) wojewoda właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli o zaliczenie ubiegają się spadkobiercy tej osoby, albo
3) wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania jednego z wnioskodawców wskazanego przez pozostałych, jeżeli współwłaściciele nieruchomości mieszkają lub mieszkali w różnych województwach, albo
4) wojewoda właściwy ze względu na miejsce złożenia wniosku, jeżeli nie można określić właściwości zgodnie z powyższymi punktami.
Teraz muszę Panu przedstawić coś, co pewnie będzie najtrudniejsze do realizacji.
Do wniosku należy dołączyć:
1) dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mówiłem na początku oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości.
2) dowody, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego, zarówno w 1939 r., jak i teraz.
3) dowody potwierdzające miejsce lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w przypadku, kiedy wniosek składa spadkobierca, również dowody potwierdzające miejsca zamieszkania po przybyciu na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spadkodawców. W przypadku braku tych dowodów do wniosku dołącza się oświadczenie wnioskodawcy o miejscu lub miejscach zamieszkania tych osób.
4) oświadczenie o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty.
Najczęściej jednak właściciele już nie żyją, wobec tego do wniosku należy dołączyć:
1) postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo o dziale spadku;
2) oświadczenie o wskazaniu osoby uprawnionej.
Jednakże najtrudniejsze do zdobycia są dowody, które świadczą o pozostawionych nieruchomościach.
Dowodami tymi mogą być:
1) urzędowy opis mienia;
2) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny;
3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw;
4) wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego.
W przypadku braku dokumentów opisujących pozostawione mienie, dowodami tymi mogą być oświadczenia dwóch świadków, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy:
1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej;
2) nie są osobami bliskimi dla właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
- Oj, strasznie to skomplikowane, poszukam w domu jakichś dokumentów i ,jeśli pan pozwoli, przyjdę za parę dni.
- Serdecznie zapraszam, postaram się pomóc.
Krzysztof Urbańczyk
Rzeczoznawca majątkowy
tel. 0502 692 063
|
|
Mienie zza Buga i nie tylko
